Bình Liêu: Bảo tồn, khai thác hiệu quả các giá trị văn hoá

0
159

Thời gian qua, các lễ hội trên địa bàn huyện Bình Liêu đã được tổ chức quy củ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc. Qua đó, không chỉ quảng bá hình ảnh về văn hóa, vùng đất và con người Bình Liêu đến với nhân dân và du khách, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương mà còn góp phần bảo tồn, giáo dục và phát huy những giá trị văn hóa, làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân các dân tộc vùng cao Bình Liêu.

Đặc sắc các lễ hội truyền thống

Nhắc đến Bình Liêu hôm nay, người ta không chỉ nhớ đến một vùng đất có cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ, tươi đẹp với những cung đường tuần tra biên giới uốn lượn như dải lụa vắt qua sườn đồi, những thửa ruộng bậc thang vàng ươm mỗi mùa lúa chín, sắc sở trắng tinh khôi mỗi độ xuân về mà còn bị ấn tượng bởi những lễ hội truyền thống của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn.

Ngoài hội hoa sở là hội mới được tổ chức vài năm trở lại đây thì Bình Liêu có 3 lễ hội là lễ hội đình Lục Nà (16 tháng Giêng), ngày hội Kiêng gió (4/4 âm lịch) và hội Soóng Cọ (16/3 âm lịch). Mỗi lễ hội đều mang những nét đặc trưng, tái hiện nét đẹp trong đời sống sinh hoạt, sản xuất truyền thống cũng như những ước mong gửi gắm cho một cuộc sống bình an, thuận hòa, ấm no, sung túc của đồng bào các dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ.

Lễ tế tại lễ hội đình Lục Nà năm 2019.

Nghi thức tế Thành hoàng tại lễ hội đình Lục Nà năm 2019.

Đến Bình Liêu những ngày đầu xuân, không khí vui tươi, rộn ràng khắp các bản làng luôn là điều dễ nhận thấy trong nhịp sống của bà con đồng bào dân tộc nơi đây. Tham dự lễ đình Lục Nà (xã Lục Hồn) trong 2 ngày 20, 21/2 (tức ngày 16, 17 tháng Giêng) vừa qua, chúng tôi càng được cảm nhận và trân trọng hơn những nét đẹp văn hóa của lễ hội quê hương thông qua các hoạt động tế lễ, rước sắc phong, thụ lộc tại sân đình….

Chị Trần Thị Thảo, thôn Bản Cáu, xã Lục Hồn, chia sẻ: Mỗi ngày hội, lễ hội của huyện đều thể hiện những nét văn hóa rất riêng của từng dân tộc. Đến lễ hội, mọi người được giao lưu, được chơi các trò chơi truyền thống rất thú vị. Các hoạt động này không chỉ tạo không khí vui vẻ, sôi nổi cho lễ hội mà còn giúp người dân, nhất là những người trẻ như chúng tôi thêm hiểu lịch sử, thêm yêu và giữ gìn văn hoá truyền thống của dân tộc mình.

Các trò chơi dân gian là một hoạt động không thể thiếu trong các ngày hội, lễ hội truyền thống ở Bình Liêu.

Chị em dân tộc Sán Chỉ chơi đánh quay tại lễ hội đình Lục Nà năm 2019.

Không chỉ ở lễ hội đình Lục Nà, ngày hội Kiêng gió, hội Soóng Cọ hay Hội hoa sở, các hoạt động giao lưu nghệ thuật như: Hát then, hát soóng cọ, hát pả dung, múa truyền thống và các trò chơi dân gian như: Kéo co, đẩy gậy, ném còn, đánh quay… đã trở thành những món ăn tinh thần không thể thiếu được. Đặc biệt ở ngày Hội Kiêng gió còn tổ chức cho các chị em thi thêu trang phục truyền thống. Đây cũng là cách làm góp phần quảng bá hình ảnh các bộ trang phục dân tộc đến gần hơn với du khách, đồng thời để đồng bào ý thức hơn trong việc giữ gìn trang phục dân tộc của dân tộc mình.

Văn hóa các dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ của huyện Bình Liêu ngày càng được tô thắm, lưu giữ qua các hoạt động lễ hội như thế. Từ đây, đưa lễ hội truyền thống trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, củng cố tình yêu quê hương đất nước và lòng tự hào về nguồn cội của mình; tạo ra môi trường văn hóa nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.

Đẩy mạnh bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa 

Với đặc điểm là một huyện miền núi có đến 90% người dân là đồng bào các dân tộc thiểu số, một trong những nội dung được Bình Liêu hết sức chú trọng là bảo tồn, giữ gìn những nét văn hoá truyền thống của các dân tộc trên địa bàn huyện.

Đồng chí Vi Ngọc Nhất, Phó trưởng Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Bình Liêu, cho biết: Để phát huy tốt giá trị văn hóa thì việc bảo tồn, phát huy các giá trị của lễ hội truyền thống là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Vì vậy, thời gian qua công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn huyện được thực hiện bài bản, dần đi vào nền nếp. Tình hình an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm được đảm bảo, ngày càng tạo được dấu ấn tốt đối với du khách bốn phương. Vừa qua, UBND huyện đã thông qua quyết định phê duyệt Đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá các dân tộc huyện Bình Liêu đến 2020 và định hướng đến năm 2030”. Đây sẽ là cơ sở, động lực để công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa được các cấp, các ngành và nhân dân địa phương vào cuộc mạnh mẽ, đồng bộ hơn nữa.

Các điệu múa truyền thống của các dân tộc huyện Bình Liêu tại buổi giao lưu văn nghệ của ngày hội Kiêng gió năm 2018.

Các điệu múa truyền thống của các dân tộc Dao, Tày huyện Bình Liêu tại buổi giao lưu văn nghệ của ngày hội Kiêng gió năm 2018.

Đề án đã đề ra những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp rất cụ thể. Theo đó, huyện đã đặt ra nhiệm vụ trọng tâm: Thành lập và duy trì 1 tổ tư vấn gồm những người uy tín trong cộng đồng dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ và những người am hiểu về văn hóa. Song song với đó, làm tốt công tác quản lý, phát huy hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở; tập trung đầu tư cho công tác truyền dạy, đào tạo và quảng bá di sản văn hóa phi vật thể; xây dựng, tôn tạo, khôi phục ít nhất 3 thôn, bản văn hóa tiêu biểu mang đặc trưng đồng bào dân tộc gắn với phát triển du lịch. Đồng thời, nghiên cứu, tổ chức hiệu quả các lễ hội, ngày hội, ngày lễ, tết đặc trưng, truyền thống gắn với bảo tồn các nghi lễ như: Lẩu then, lễ cấp sắc, lễ nhận đồng niên, nhận con nuôi… và các nghi lễ tốt đẹp khác.

Để thực hiện thành công các nhiệm vụ này, huyện tiếp tục chỉ đạo các địa phương, đơn vị, phòng, ban chuyên môn phối hợp, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ thanh thiếu nhi nâng cao nhận thức về lịch sử, giá trị của di sản văn hóa, ý thức bảo vệ cảnh quan môi trường tại di tích lịch sử văn hóa; tuyên truyền các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực di sản văn hóa; đề cao vai trò tự giác của cộng đồng trong công việc tham gia bảo tồn, phát huy các giá trị đặc sắc của các dân tộc.

chị em

Chị em dân tộc Dao Thanh Phán thi thêu trang phục truyền thông tại ngày hội Kiêng gió năm 2018.

Cùng với đó, hỗ trợ chuyên môn nghiệp vụ, kinh phí hoạt động cho các câu lạc bộ nghệ thuật dân gian, mở các lớp truyền dạy di sản tại cộng đồng, xây dựng chuyên đề hát dân ca các dân tộc (hát then, hát soóng cọ, hát pả dung)… và đưa vào giảng dạy ngoại khóa trong một số trường học; định kỳ tổ chức các cuộc liên hoan, hội thi, hội diễn, giao lưu văn hóa, văn nghệ truyền thống, các cuộc thi đấu thể dục thể thao và trò chơi dân gian… Đồng thời xây dựng kế hoạch đào tạo, đào tạo lại không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức pháp luật về di sản văn hóa cho đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa thông tin; đảm bảo chế độ đãi ngộ hợp lý đối với những người trực tiếp làm công tác quản lý bảo vệ di tích, những người có công truyền dạy và phổ biến di sản văn hóa.

Tin tưởng, với các cách làm sáng tạo cùng quyết tâm, đồng lòng của cả hệ thống chính trị và nhân dân các dân tộc trên địa bàn huyện, các giá trị văn hoá truyền thống quý báu của Bình Liêu sẽ không bao giờ mai một, luôn giữ mãi nét đẹp vốn có và phát huy ở một tầm cao mới.

Nguồn: www.qtv.vn