Cửa Ông xây dựng đề án “Phường di sản”

0
554

“Phường di sản” là mô hình hoàn toàn mới, đề án chưa từng có tiền lệ đang được phường Cửa Ông (TP Cẩm Phả) xây dựng và thực hiện.

Phường di sản được hiểu là một đơn vị hành chính có điều kiện tự nhiên, xã hội, con người lưu giữ được những giá trị tinh thần và vật chất của văn hóa dân tộc để lại để phát huy những giá trị của văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo. Cửa Ông xây dựng Phường di sản trên cơ sở có nhiều di tích, đặc biệt có đền Cửa Ông được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Đây cũng là một trong những phường có diện mạo đô thị phát triển theo hướng ngày càng khang trang, có trình độ dân trí ngày càng cao, sinh hoạt tinh thần và mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân ngày càng phong phú. Nhân dân Cửa Ông có truyền thống bất khuất, kiên cường, “kỷ luật và đồng tâm”, đã thực hiện tốt nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội, có ý thức vì cộng đồng.

Đề án được xây dựng làm cơ sở để đưa ra được một bộ tiêu chí hoàn chỉnh với những giải pháp thực hiện hiệu quả, thiết thực trong tiến trình xây dựng di sản văn hóa và du lịch tâm linh với những nét riêng biệt từ mặt bằng, diện mạo đô thị tới nhân cách con người địa phương. Đề án tập trung vào mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử; xây dựng đô thị văn minh; mỗi tuyến đường, khu phố, đơn vị là một phần di sản; xây dựng chính quyền điện tử, công dân điện tử; xây dựng hình ảnh, nhân cách con người Cửa Ông phát triển toàn diện, ứng xử văn hóa xứng tầm với phường di sản văn hóa.

Theo đó, phường sẽ tập trung sưu tầm, từng bước khôi phục những công trình, tư liệu đã mất, thất lạc như: Sắc phong và phục dựng đền thờ Trung Thiên long mẫu; đền thờ Khâm sai đông đạo tiết chế Hoàng Cần; yểm tâm những pho tượng tại các khu thờ tự; sưu tầm những tư liệu cổ về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp của những nhân thần được thờ tại khu di tích; tiếp tục tìm hiểu, hoàn thiện di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội đền Cửa Ông đúng với những nét truyền thống địa phương và dân tộc. Phường cũng hoàn thiện các công trình trong dự án quy hoạch chỉnh trang khu di tích đền Cửa Ông theo lộ trình, phối hợp xây dựng các phương án bảo tồn các di tích thời kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ trên địa bàn. Cửa Ông sẽ xây dựng nhiều mô hình mang đặc trưng riêng của phường di sản, như: “Phường cây đa” – trồng đa ở khuôn viên đền Cửa Ông và một số nơi công cộng; “Phường lễ hội” – tuyên truyền để toàn dân biết dâng soạn và cúng lễ đền; xây dựng một số công trình trường học, một số tuyến đường đặt tên các vị nhân thần đang thờ phụng tại khu di tích.

Phụ nữ Cửa Ông trong trang phục truyền thống chuẩn bị thi nấu xôi và têm trầu cánh phượng.
Phụ nữ phường Cửa Ông trong trang phục truyền thống thi nấu xôi và têm trầu cánh phượng.

Đề án sẽ đặt ra những nhiệm vụ cụ thể, trọng tâm với từng giai đoạn. Giai đoạn 2018-2020: Thực hiện tốt việc tách, sáp nhập khu phố gắn với việc đề xuất với các cấp có thẩm quyền cho phép đặt tên lại các trường học, một số tuyến đường chính mang tên các danh nhân gắn liền với lịch sử địa phương. Đề án đề xuất đặt tên, đổi tên một số đường, tên trường như: Đường Trần Quốc Tảng thay cho đường Lý Thường Kiệt; đường Hoàng Cần thay đường bao biển Cửa Ông; đường Yết Kiêu thay đường liên khu 4A1 – 4A2; đường Dã Tượng thay đường khu 4B2; Trường THCS Cửa Ông thành Trường THCS Phạm Ngũ Lão; Trường THPT Cửa Ông thành Trường THPT Trần Bình Trọng; vườn hoa khu tượng đài Đức Ông (cũ) thành vườn hoa Ngô Huy Tăng. 

Cùng với đó, Cửa Ông sẽ xây dựng nghị quyết chuyên đề về xây dựng hình ảnh con người của phường di sản văn hóa, với những tiêu chí, quy ước cụ thể; chỉ đạo các hoạt động bảo tồn và phát huy có hiệu quả các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể trên địa bàn và chuyển thành các sản phẩm du lịch bền vững; nghiên cứu, xây dựng các thương hiệu, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đặc sản đặc trưng gắn với các di tích lịch sử – văn hóa, con người địa phương; hướng người dân vào các loại hình văn hóa dân gian. Từng bước tạo dựng, hình thành những con đường di sản văn hóa, Cửa Ông tăng cường tuyên truyền nâng cao trách nhiệm của mỗi người dân trong việc giữ gìn, bảo tồn truyền thống văn hóa, tạo ra những con đường cây xanh, những con đường hoa với những biểu tượng đặc trưng riêng biệt trên toàn phường.

Hát Quan họ trên hồ nước ở phường Cửa Ông.
Hát Quan họ trên hồ Ba Za ở phường Cửa Ông. Ảnh: Dương Phượng Đại (CTV)

Từ năm 2020 đến 2025, phường xây dựng đề án kiến trúc đô thị di sản; đánh giá việc xây dựng các thương hiệu, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đặc sản đặc trưng gắn với các di tích lịch sử – văn hóa, con người địa phương. Từ năm 2025 trở đi, Cửa Ông sẽ hình thành khu đô thị mới, xây dựng những con đường, kiến trúc theo hệ thống kiến trúc đô thị di sản; xây dựng nhân cách, hình ảnh con người ở vùng di sản, nắm giữ di sản có phong cách ứng xử “lịch sự, thân thiện, thật thà, tình nghĩa” và “Mỗi người dân là một hướng dẫn viên, người kể chuyện lịch sử”, là một công dân lương thiện, gương mẫu.

Đây là một đề án khó, có lộ trình thực hiện dài, do vậy cần có sự chuyển giao, kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm kịp thời để đề ra mục tiêu cụ thể, phù hợp với từng giai đoạn. Ông Vũ Hồng Chương, Chủ tịch UBND phường Cửa Ông, cho biết: “Đây là dự án chưa từng có tiền lệ, vì vậy có rất nhiều khó khăn, bỡ ngỡ ngay từ vấn đề xây dựng nội hàm khái niệm. Chúng tôi đã xây dựng dự thảo, tranh thủ sự góp ý của các sở, ngành, địa phương, các nhà văn hóa để hoàn thiện đề án”.

Hy vọng, đề án sau khi thực hiện sẽ tạo nên một diện mạo đô thị mới cho phường Cửa Ông với những đặc trưng riêng, một môi trường thuận lợi cho việc định hình, phát triển kinh tế tập trung vào dịch vụ, du lịch; các di sản văn hóa tiếp tục được bảo tồn và phát triển theo chiều sâu, được phục dựng, tôn tạo. Cửa Ông cũng sẽ hình thành một khu vực đô thị với cộng đồng dân cư có nhân cách, ý thức cao, có đời sống tinh thần phong phú, am hiểu lịch sử địa phương, yêu quê hương và là cầu nối quảng bá hình ảnh quê hương.

Phạm Học