Trong 2 ngày 28 và 29/6 (tức mùng 4 và 5/6 âm lịch), tại Di tích quốc gia đình Cốc, phường Phong Cốc, thị xã Quảng Yên đã diễn ra Lễ hội Xuống đồng năm 2025. Đây là lễ hội truyền thống lớn nhất trong năm của địa phương, đồng thời là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận từ năm 2024.

Lễ hội được tổ chức vào tháng 6 âm lịch, trước khi bước vào gieo cấy vụ mùa nhằm biểu thị lòng biết ơn của người dân đối với các vị Thần Nông và Thành Hoàng làng phù hộ cho mùa màng tốt tươi, đời sống người dân an lành, no ấm.

Tục lệ lâu đời này xuất phát từ phong tục “Hạ điền” – “Thượng điền” của cư dân vùng Hà Nam, lễ hội đã được người dân địa phương lưu giữ từ hàng chục năm qua. Sau nghi lễ cúng Thần Nông và Thành Hoàng tại đình Cốc, cầu mong các thần phù hộ cho dân làng một mùa vụ tươi tốt, ấm no, nhà nhà hạnh phúc, ông chủ tế xuống ruộng trước cửa đình Cốc cấy những cây lúa đầu tiên trước sự chứng kiến của dân làng. Sau nghi lễ cấy này, mọi gia đình trong làng mới cấy lúa xuống ruộng nhà mình.

Không khí lễ hội càng thêm rộn ràng với phần hội sôi nổi diễn ra bên dòng sông Cửa Đình và sân đình Cốc. Những màn trình diễn nghệ thuật dân gian xen kẽ với các cuộc thi truyền thống như hội thi cấy lúa và đặc biệt là hội đua thuyền chải, điểm nhấn thu hút đông đảo người dân và du khách. Năm nay, đường đua sông Cửa Đình sôi động với sự góp mặt của 16 đội bơi nam, nữ đến từ các phường Phong Cốc, Phong Hải, Hà An, Yên Hải và xã Liên Hòa.

Theo truyền thống, hội đua gồm có 3 keo bơi: “Bơi yết”, “bơi giải hà” và “bơi chung cuộc”. Trong đó, keo “bơi yết” diễn ra sau nghi lễ tế “yết”, keo bơi ở ngày chính hội sau nghi lễ cấy lúa xuống đồng và hội thi cấy gọi là “bơi giải hà” và “bơi chung cuộc”.

Lễ hội Xuống đồng năm 2025 được tổ chức trong bối cảnh Quảng Yên chuẩn bị triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, càng được chú trọng về quy mô và chất lượng tổ chức. Không chỉ là hoạt động mang tính nghi lễ nông nghiệp, đây còn là dịp để quảng bá hình ảnh quê hương, làm sống dậy những giá trị văn hóa truyền thống và lan tỏa niềm tự hào di sản đến với đông đảo công chúng.

Trung tâm VHTT&XTDL Quảng Ninh